تغذیه و سلامت دستگاه تنفس (مقدمه)

copd چیست
بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
ژوئن 8, 2019
تغزیه و سلامت
تغذیه و سلامت دستگاه تنفس (بخش اول)
جولای 3, 2019
تناسب رژیم غذایی سالم- دکتر انیس فرد موسوی

ترکیبات رژیم غذایی سالم

رژیم غذایی و سلامت دستگاه تنفس

 

رژیم غذایی یکی از مهم ترین عوامل تاثیر گزار بر بدن انسان است .

فوق تخصص ریه دکتر انیس فرد موسوی رژیم غذایی را یکی از مهم ترین عوامل در تاثیرات مخرب بر بیماری های انسدادی ریه نظیر آسم  و بیماری های روی میداند به همین علت مقاله را برای شما دوستان فراهم کرده تا اطلاعات و آگاهی از این موضوع بالا رود.

هدف از این مقاله ها 

در این مجموعه مقالات که به صورت پیوسته و منسجم ارائه میشود تلاش میگردد تا نسبت به افزایش آگاهی عمومی در خصوص تأثیر رژیم غذایی بر گسترش، پیشرفت و مدیریت بیماری های انسدادی راه های ریوی نظیر آسم و بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD) اقدام شود.

رژیم غذایی

رژیم غذایی میتواند عامل تعدیل کننده مهم برای گسترش، پیشرفت و مدیریت بیماریهای انسدادی ریوی نظیر آسم و بیماریهای ریوی انسدادی مزمن (COPD) باشد و امروزه مورد توجه بیش از پیش متخصصین این حوزه قرار گرفته است.شواهد قابل توجهی بر اهمیت رژیم خوراکی بر بیماریهای انسدادی ریوی هم در مراحل اولیه و توسعه بیماری و هم مدیریت و پیشرفت بیماری حکایت میکند.

این بیماریهای ریوی با التهابات سیستمی انسداد راه های هوایی، اختلال در عملکردریه و تشدید عوارض ماندگار بیماری و مرگ ناشی از آن مرتبط است. علاوه بر اینکه هزینه های هنگفت مالی نیز به بیمار و اطرافیان وی تحمیل میکند.

درمانهای دارویی همچنان حرف اول را در درمان بیماری های ریوی میزنند و در زمانی که این درمانها در حال پیگیری هستند بهبود رژیم غذایی میتواند نقش مهمی در کمک به مدیریت بیماری و جلوگیری از آن داشته باشد. ارزیابی الگوهای تغذیه در مطالعات تجربی در طی دوره های مختلف عمر افراد و مراحل مختلف بیماری نقش آن را در بیمارهای ریوی بیش از پیش آشکار کرده است.یک رژیم غذایی متعادل سرشار از مواد مغذی ریسک بیماری­های ریوی را کاهش می­دهد. همچنین ممکن است شرایط مبتلایان به برخی بیماری­ های ریوی را نیز بهبود بخشد.

رژیم غذایی نامناسب می­تواند اثر منفی بر سلامتی ریه­ ها داشته باشد و منجر به موارد زیر شود:

  • التهاب راه­ های هوایی
  • واکنش آلرژیک
  • استرس اکسیدکنندگی
  • چاقی اثرگذار بر مشکلات تنفسی

 اثر مثبت بر سلامتی ریه­ ها

  • مقابله با استرس اکسیدکنندگی
  • اثرات ضد التهابی
  • داشتن وزن متعادل
  • کمک به آرام کردن راه­ های هوایی
  •  کاهش خطر ابتلا به سرطان

التهاب راه ­های هوایی واکنش آلرژیک استرس اکسیدکنندگی چاقی اثر گذار بر مشکلات تنفسی و یا اثر مثبتی بر سلامتی ریه­ ها داشته باشد. به طور مثال: مقابله با استرس اکسیدکنندگی اثرات ضد التهابی داشتن وزن متعادل کمک به آرام کردن راه های هوایی کاهش خطر ابتلا به سرطان

التهاب (Inflammation)

التهاب پاسخ عادی بدن سالم به مواد خارجی است. علائم آن عبارتند از : سرخی، تورم، درد و داغی. مشخصه التهاب ریه­ ها نیز تورم و تحریک­ پذیری بالای راه­ های هوایی است. چنانچه دستگاه تنفس به مدت طولانی در معرض مواد خارجی قرار گیرد به التهاب دراز مدت منجر می­شود که خود می­تواند به COPD بینجامد. یک سیستم ایمنی خیلی حساس (نظیر سیستم ایمنی افراد مبتلا به آسم) حتی به مواد بی­ ضرر نیز واکنش نشان می­دهد.

واکنش آلرژیک (Allergic Response)

واکنش آلرژیک پاسخ سیستم ایمنی بدن به موادی است که به صورت کلی مضر نیستند مثل گرده گیاهان. این امر به التهاب منجر به صدمه به لایه رویی راه­ های هوایی شده یا موجب سفتی عضلات می­گردد. این عوامل باعث تنگ­تر شدن راه­ های هوایی می­شوند.

استرس اکسیدکنندگی (Oxidative stress)

ما هر روز 15 متر مکعب هوا تنفس می­کنیم. عوامل بسیاری در هوای تنفسی ما وجود دارد که بر سلامت ریه ­ها اثر می­گذارد، مثل دود سیگار، آلودگی هوا و عفونت­ ها. این عوامل می­توانند از طریق فرایند اکسیدکنندگی به ریه­ ها لطمه بزنند.اکسیژن یکی از موادی است که در طی فرایند تولید انرژی در سلول­های بدن استفاده می­شود. در این فرایند موادی تولید می­شود که به آن­ها رادیکال آزاد می­گویند.

در برخی موارد نیز سیستم ایمنی بدن این رادیکال­ های آزاد را برای خنثی کردن ویروس ­ها و باکتری­ ها تولید می­کند.

به هر صورت، عوامل محیطی نظیر آلودگی هوا، دود سیگار و عفونت­ ها می­توانند سطح رادیکال­ های آزاد در بدن را بالا ببرند. اگر میزان این رادیکال ­های آزاد در بدن بیش از حد افزایش یابد می­توانند به سلول­ ها، بافت­ ها یا ارگان­ های بدن صدمه بزنند و این فرایندی است که به آن استرس اکسیدکنندگی می­گویند.

چگونه یک رژیم متعادل می­تواند اثر منفی بر سلامتی ریه­ ها داشته باشد؟

نمک

میزان مجاز مصرف نمک 5-6 گرم در روز است ولی بیشتر مردم بیش از این مقدار مصرف می­کنند. مصرف بالای نمک می­تواند اثرات آسمی بر راه­های هوایی داشته و آنها را سخت کند، جریان خون در ریه­ ها را کاهش دهد و برخی فرایندهای عادی ریه­ ها را مختل سازد.

منابع :

 بسیاری از مواد غذایی روزمره و به خصوص مواد غذایی فراوری شده.

اسیدهای چرب ترانس و امگا 6 (Trans- and omega-6 fatty acids)

اسیدهای چرب از فرایند های صنعتی روغن­ های غیر اشباع بدست می­ آید که باعث می­شود روغن در فرایند تولید مواد غذایی پایدار بماند و مواد غذایی بتوانند تاریخ مصرف طولانی تری داشته باشند. اسدهای چرب ترانس نه برای بدن لازم هستند و نه سودی برای سلامتی ما دارند. امروزه اثر منفی اسیدهای چرب ترانس یر بیماری­ های قلبی کاملاً  آشکار شده است.

هرچند اسیدهای چرب امگا 6، برای رژیم غذایی ما ضروری هستند اما در مقایسه با اسیدهای چرب امگا 3 بسیار بیشتر مصرف می­شوند.

وجود امگا 6 زیاد در رژیم غذایی به بیماری­ های قلبی منجر می­شود.اسیدهای چرب ترانس و امگا 6 اضافه بر نیاز بدن می­توانند بر ریه­ها اثر منفی بگذارند. این اثر از طریق واکنش التهابی ریه­ها و آمادگی برای عفونت صورت می­پذیرد.

منابع اسیدهای چرب ترانس و امگا 6

اسیدهای چرب ترانس: مواد غذایی پخته شده مثل بیسکویت و کیک و فست فودهااسیدهای چرب امگا 6: گیاهان روغنی مثل روغن آفتابگردان، ذرت یا بادام زمینی

 افزودنی­ های خوراکی  (Food Additives)

افزودنی­ های خوراکی می­توانند محرک حمله آسم باشند. مثل تارتازین که برای رنگ زرد غذا استفاده می­شود یا منوسدیم گلوتامات که برای خوش طعم کردن میان­ وعده­ ها و سولفیت ­ها که به عنوان مواد محافط در غذاهای فراوری شده مورد استفاده قرار می­گیرند.                  

منابع :

تارتازین در نوشابه­ های گازدار رنگی، سوپ­های آماده، سوس­ ها و شیرینی ­جات سولفیت ­ها در شراب ، آب میوه ­ها، ماهی کنسرو شده و میو­ه­های خشکمنو سدیم گلوتامات در سئس سویا، سوپ­های بسته­بندی­شده و عصاره گوشت.  

مواد غذایی مطلوب

آنتی اکسیدان­ ها

برای مقابله با صدماتی که استرس اسیدکنندگی بر بدن ما می­گذارند خوردن مواد غذایی سرشار از آنتی­اکسیدان تجویز می­شود. آنتی­اکسیدان­ ها به صورت مؤثری رادیکال­ های آزاد را پاکسازی می­کنند.

منابع :

ویتامین C : مرکبات مانند پرتقال، لیمو، گریپ فروت و کیوی و برکلی و فلفل سبز 

بتا کاروتن : زردآلو، انبه، هویج، انواع فلفل رنگی و اسفناج 

ویتامین E : غلات، بادام و بادام زمینی 

لیکوپن : گوجه و فراورده ­های آن 

اسیدهای چرب امگا 3 ( Omega-3 fatty acids)

این نوع اسیدهای چرب برای سلامتی ضروری هستند و در رژیم غذایی اکثر مردم کم هستند. اسیدهای چرب امگا 6 نیز ضروری هستند ولی بیش از اندازه مصرف می­شوند. میزان ایده ­آل مصرف امگا 6 به امگا 3 باید 4 به 1 باشد هرچند در رژیم غذایی مدرن این نسبت 20 به 1 شده است.اسیدهای چرب امگا 3 برای کنترل رشد سلول­ های سرطانی مفید هستند.

همچنین اثرات ضد التهابی داشته و تولید سلول­ هایی که در واکنش ­های آلرژیک و آسمی مؤثر هستند را کاهش می­دهند.

منابع :

روغن ماهی و صدف، سویا و سبزی­ های برگدار

منیزیم

چهارمین ماده معدنی در بدن ما منیزیم است و وجود آن برای سلامتی ضروری است. منیزیم به کار آنزیم­ ها کمک می­کند. آنزیم­ ها کاتالیست­ های بیولوژیکی برای افزایش سرعت واکنش ­های شیمیایی بدن ما هستند. منیزیم می­تواند به آرام کردن ماهیچه­ های راه ­های هوایی و همچنین به مبارزه بدن با عفونت کمک کند.

منابع :

مغزجات، حبوبات، غلات، هویج، اسفناج و غذاهای دریایی

رژیم متعادل چیست؟

یک رژیم غذایی متعادل حاوی مقدار زیادی میوه، سبزیجات و ماهی ریسک ابتلا و گسترش بیماری­ های ریوی به خصوص آسم و COPD را کاهش می­دهد. گرچه مطالعه بر اثرات رژیم غذایی بر سلامت دستگاه تنفس همچنان ادامه دارد ولی روشن است که موراد زیر به سلامت این دستگاه کمک بسیاری می­کند : رژیم غذایی سرشار از میوه، سبزیجان و ماهی مصرف کم نمک اجتناب از اسیدهای چرب ترانس و امگا 6 ثابت نگه داشتن وزن مناسب ورزش متناسب

 

دیدگاه ها بسته شده است

درخواست مشاوره